Pagod na sa trabaho: ang kuwento ni Jomar sa night shift

Alas-sais ng umaga, palabas si Jomar ng building sa Ortigas. Papasok pa lang ang mga naka-office attire, siya naman pauwi na, naka-hoodie, may headset pa sa leeg kasi nakalimutan niyang tanggalin.

Pagsakay niya ng jeep papuntang Pasig, tulog na agad siya bago pa makapagbayad. Ilang beses na siyang ginising ng driver sa dulo ng ruta. "Boss, last stop na." Tatango lang siya, bababa, at sasakay ulit pabalik.

Tatlong taon na siya sa account nila. Magaling siya. Mataas ang CSAT niya, at siya ang tinatawag kapag may galit na customer. Pero nitong mga huling buwan, iba na. Bago pa mag-log in, sumasakit na ang batok niya. Kapag tumunog ang beep ng bagong call, parang may kumukurot sa sikmura niya.

Kapag tumunog ang beep ng bagong call, parang may kumukurot sa sikmura niya.

"Ma, pagod na ako sa trabaho," sabi niya sa nanay niya isang Linggo. "Lahat naman pagod, anak," sagot nito habang naghahain ng tanghalian. Tama naman, naisip ni Jomar. Kaya hindi na niya inulit.

Pero gabi-gabi, habang naglalakad siya papunta sa building, mabagal ang mga hakbang niya. Minsan, tumatayo muna siya sa tapat ng 7-Eleven nang limang minuto, nakatitig lang sa phone, bago pumasok.

Ang pagod ni Jomar, hindi na naaayos ng tulog. Kahit walong oras siyang nakahiga sa araw, gising pa rin ang isip niya sa mga call. Minsan, naririnig pa niya sa panaginip ang hold music.

Mahirap talaga ang night shift. Baliktad ang oras mo sa buong bahay. Maingay ang kapitbahay, may nagvi-videoke, nagluluto ang nanay mo. Kapag gising ka naman, tulog na ang barkada mo. Unti-unti, trabaho at tulog na lang ang laman ng buhay mo.

Napansin din niyang naging mainitin ang ulo niya. Konting ingay lang ng pamangkin, naiinis na siya. Dati, nag-eenjoy siyang mag-basketball tuwing rest day. Ngayon, nakahiga lang siya at nag-i-scroll hanggang oras na ulit ng shift.

Ganito ang itsura ng burnout: pagod na hindi naaayos ng pahinga, pagkainis o pagkawala ng gana sa trabaho, at pakiramdam na kahit anong gawin mo, kulang pa rin.

Ang pinakamabigat, nahihiya siyang umamin. Siya ang breadwinner sa bahay. May hinuhulugan silang motor ng kapatid niya. Paano siya magrereklamo, eh may trabaho naman siya?

Walang isang malaking sagot. Ilang maliliit na pagbabago ang ginawa niya, isa-isa, at doon unti-unting gumaan.

Una, inayos niya ang tulog niya kahit sa maliit na paraan. Bumili siya ng eye mask at earplugs, at nagsabit ng makapal na kumot sa bintana. Kinausap niya ang nanay niya: "Ma, kung puwede po, huwag muna akong gisingin hanggang alas-dos." Hindi perpekto, pero mas mahaba na ang tulog niya.

Pangalawa, gumawa siya ng "pagsara" pagkatapos ng shift. Bago umuwi, sampung minuto siyang umuupo sa pantry, umiinom ng tubig, at isinusulat sa phone ang mga call na bumabagabag sa kanya. Tapos sinasabi niya sa sarili, "Tapos na ang shift. Bukas na ulit 'yan."

Pangatlo, ginamit niya ang leave niya. Matagal na niyang iniipon iyon para raw sa emergency. Sabi ng isang ka-team niya, "Pre, emergency na 'yan." Nag-file siya ng tatlong araw. Wala siyang ginawang espesyal. Natulog, kumain kasama ang pamilya, naglakad sa umaga. Iyon pala ang kailangan niya.

Pre, emergency na 'yan.

Pang-apat, kinausap niya ang team lead niya. Kinabahan siya, pero sinabi niya nang diretso na hirap na siya sa sunod-sunod na escalation. Nagulat siya nang sabihin nitong napansin na rin nito. Hinati nila ang mga mabibigat na call sa ibang senior agent, at sinabihan siya tungkol sa libreng counseling ng kumpanya. Pumunta siya. Doon niya unang nasabi nang buo kung gaano na siya kapagod.

At bumalik siya sa pagdarasal. Maikli lang ang dasal niya isang gabi bago mag-shift. Binasa niya ang Mateo 11:28 at sinabi lang, "Lord, pagod na po ako." Para kay Jomar, iyon ang pinakatapat na dasal na nasabi niya sa matagal na panahon.

Makalipas ang ilang buwan, pagod pa rin siya paminsan-minsan. Night shift pa rin iyon. Pero tumatayo na ulit siya para mag-basketball tuwing rest day, at hindi na siya humihinto sa tapat ng 7-Eleven bago pumasok.

Kung binabasa mo ito habang naka-break ka, o habang nasa jeep pauwi, hinga muna. Ang pagod na ganito, tanda na matagal mo nang binubuhat ang isang mabigat na bagay.

Pumili ng isang bagay mula sa ginawa ni Jomar ngayong linggo. Isang "pagsara" pagkatapos ng shift. Isang usapan sa team lead mo. Isang leave na matagal mo nang iniipon.

Kung higit dalawang linggo ka nang ganito, o hirap ka nang bumangon at gawin ang mga dati mong ginagawa, kausapin ang doktor o counselor. Normal na hakbang iyan, at nakakatulong ito.

Kung gusto mo ng mauumpisahan ngayon din, libre ang HopeBegins. Piliin mo kung ano ang nararamdaman mo at bibigyan ka ng isang maliit na bagay na puwede mong subukan ngayong araw, mga calming tool, taong magdarasal para sa iyo, at e-coach na puwede mong i-message sa Messenger. May mga praktikal na hakbang din sa Burnout sa trabaho.