Bumagsak sa board exam: paano bumangon ulit si Carla

Huwebes ng gabi lumabas ang results ng nursing board exam. Nasa kuwarto si Carla sa Iloilo, paulit-ulit na nire-refresh ang listahan sa phone niya, habang nanonood ng TV ang pamilya niya sa sala at nagkukunwaring hindi naghihintay.

Tatlong beses niyang hinanap ang apelyido niya. Tapos ang first name niya. Tapos sinilip niya ang buong listahan mula sa itaas, letra por letra, na parang baka nalampasan lang siya ng search.

Tatlong beses niyang hinanap ang apelyido niya.

Nag-ingay ang group chat ng batchmates niya: congratulations, mga umiiyak na emoji, mga litrato ng tarpaulin na pina-print na. Marahang kumatok ang nanay niya. "Anak?" Sabi ni Carla, sandali lang. Kinabukasan na ng hapon siya lumabas.

Nagbenta ng maliit na lupa sa probinsya ang mga magulang niya para pambayad sa review school. Naikuwento na ng Tita niya sa buong angkan na si Carla ang magiging nurse na magdadala sa kanilang lahat sa abroad. Sabay-sabay na pumasok sa isip ni Carla ang lahat ng iyon, paulit-ulit.

Para sa maraming Pilipinong graduate, higit pa sa lisensya ang board exam. Dala nito ang perang ginastos ng pamilya, ang pag-asa ng mga kamag-anak, at ang mga planong binuo ng lahat sa paligid ng kinabukasan mo.

Kaya nang bumagsak si Carla, pakiramdam niya binigo niya ang lahat. Ni-mute niya ang group chat at tumigil siyang mag-post. Kapag may bumibisitang kamag-anak, nasa kuwarto lang siya. Sa church, umuupo siya malapit sa pinto para makaalis bago pa may magtanong.

Ang ingay ng isip niya. Baka hindi talaga ako para maging nurse. Baka sinayang ko lang ang pera nila. Baka pinag-uusapan na ako ng lahat. Gising siya sa gabi, kinukuwenta kung magkano ang nagastos sa review school.

Ramdam din ng katawan niya. Late na siyang gumigising, halos hindi kumakain, at pagod kahit wala namang ginagawa. Lumipas ang mga linggo, at nasa kahon pa rin sa may pinto ang mga review book niya.

Galing sa tatay niya ang unang hakbang. Isang gabi, umupo ito sa paanan ng kama niya at sinabing, "Anak, pinag-aral ka namin kasi mahal ka namin. Mahal ka pa rin namin ngayon." Matagal siyang umiyak. Iyon ang unang beses na hinayaan niya ang sarili.

Anak, pinag-aral ka namin kasi mahal ka namin.

Ang pangalawa, sinabi niya ang totoo sa isang kaibigan. Nag-message siya kay Patricia, isang batchmate na bumagsak noong nakaraang taon at pumasa sa pangalawang subok. "Paano mo kinaya?" Tumawag agad si Patricia at isang oras silang nag-usap. Lumiit ang hiya nang may nagsabing, "Napagdaanan ko rin 'yan."

Tapos tiningnan niya nang tapat ang exam. Sinilip niya ang ratings niya at nakita kung aling subjects ang nagpababa sa kanya. Ang malaki at malabong pagkabigo, naging dalawang mahinang area na puwede niyang pagtrabahuhan.

Binigyan niya ng panahon ang sarili bago magsimula ulit: dalawang linggong pahinga, tulog, at paglalakad sa tabi ng ilog tuwing hapon. Tapos gumawa siya ng maliit na schedule, tatlong oras na review bawat araw at pahinga tuwing Linggo. Dalawang beses isang linggo silang nag-aaral ni Patricia sa video call.

Nagdasal ulit siya, tapat na ngayon. May mga gabing ang buong dasal niya ay, "Lord, natatakot akong sumubok ulit." Minsan, sinasamahan siya ng nanay niya at nagdarasal din. Idinikit niya sa mesa niya ang 2 Corinto 4:8-9.

Kumuha ulit si Carla ng exam sa sumunod na schedule, at pumasa siya. Ang pinakatanda niya ay ang gabing nagdesisyon siyang magsimula ulit, bago pa niya alam kung paano ito matatapos.

Kung wala ang pangalan mo sa listahan, bigyan mo ng panahon ang sarili mong maramdaman ito. Normal ang pagkadismaya, hiya at lungkot pagkatapos ng isang bagay na pinaghirapan mo nang husto. Para sa karamihan, humihina ang mga ito habang tumatagal.

Kapag handa ka na, gumawa ng isang maliit na hakbang. Sabihin ang totoo sa isang tao. Tingnan ang ratings mo para makita kung ano ang pagtatrabahuhan. Gumawa ng schedule na may puwang para magpahinga. Marami ang pumapasa sa pangalawa o pangatlong subok.

Kung ilang linggo na at hindi ka pa rin makatulog, makakain o makabangon, o pakiramdam mo wala nang pag-asa, kausapin ang doktor o counselor. Normal na hakbang iyan, at nakakatulong ito.

At kung gusto mo ng mauumpisahan ngayon, libre ang HopeBegins. Piliin mo kung ano ang nararamdaman mo at bibigyan ka ng isang maliit na bagay na puwede mong subukan ngayong araw, mga calming tool, taong magdarasal para sa iyo, at e-coach na puwede mong i-message sa Messenger. Kung hindi mo alam ang susunod, may ilang maliliit na hakbang sa Hindi ko alam gagawin ko.