Pagod mag-alaga ng magulang: paano natutong magpahinga si Grace

Na-stroke ang mama ni Grace isang Linggo ng Marso, pagkatapos mismo ng tanghalian. Nakaligtas siya, at makalipas ang dalawang linggo, umuwi siya sa bahay nila sa Quezon City na mahina ang kanang bahagi ng katawan, mabagal magsalita, at may mahabang listahan ng gamot.

Si Grace, 41, single at ang anak na pinakamalapit ang tirahan, ang naging pangunahing tagapag-alaga. Ang bunso nilang si Joy, dumadalaw tuwing weekend kapag kaya at siya ang nagbabayad sa therapist. Si Grace na ang bahala sa iba pa: gamot tuwing alas-sais, alas-diyes, alas-dos at alas-otso, pagpapaling kay Mama sa kama, malalambot na pagkain, ang mga therapy exercise, at pagpapa-check up sakay ng Grab.

Tuloy din ang part-time bookkeeping niya, na ginagawa niya sa hapag kainan tuwing hatinggabi. Sa loob ng walong buwan, putol-putol ang tulog niya at halos hindi siya lumalabas ng bahay maliban sa botika.

Sa loob ng walong buwan, putol-putol ang tulog niya at halos hindi siya lumalabas ng bahay maliban sa botika.

Isang hapon, natabig ng mama niya ang isang basong tubig, at napasigaw si Grace. Mas tunog kaysa salita ang lumabas, sobrang lakas na tumahol ang aso ng kapitbahay. Umiyak ang mama niya. Pumasok si Grace sa banyo, umupo sa takip ng inidoro, at mas malakas pa siyang umiyak.

Kung babalikan, ilang buwan nang nandoon ang mga senyales. Lagi siyang pagod, kahit nakatulog. Nasisinghalan niya si Joy sa maliliit na bagay, gaya ng kung anong brand ng adult diaper ang bibilhin. Hindi na niya sinasagot ang mga message ng mga kaibigan niya. Dalawang beses siyang nagkasakit sa isang buwan at nagtrabaho pa rin.

Guilty siya sa lahat. Guilty kapag naiinip siya, guilty kapag umuupo siya, guilty dahil minsan, hiniling niyang may ibang humalili. "Anak ako," sabi niya sa sarili. "Responsibilidad ko 'to." Para sa kanya, ang pagpapahinga ay parang pag-iwan sa mama niya.

Pagmamahal na isinasabuhay ang pag-aalaga sa magulang na may sakit, at mabigat din itong trabaho sa katawan at damdamin na walang day off. Kapag iisang tao ang may pasan nito nang ilang buwan, nauubos ang katawan at isip. Patuloy na nagbibigay si Grace mula sa tangke na wala nang laman, at sinisisi niya ang sarili kapag tuluyan na itong naubos.

Tahimik din siyang nagluluksa. Buhay ang mama niya at nandiyan lang, pero mas mahirap nang abutin ang Mama na dating nanunukso sa kanya at nagluluto ng sinigang tuwing Linggo. Walang puwang si Grace para maramdaman iyon.

Ang unang hakbang ay sabihin kay Joy ang totoo. Nang gabing iyon, tinawagan ni Grace ang kapatid niya at sinabing, "Hindi ko na kaya nang mag-isa." Natahimik sandali si Joy, tapos nagtanong, "Bakit ngayon mo lang sinabi?" Akala niya kinakaya ni Grace, kasi iyon lagi ang sinasabi ni Grace.

Hindi ko na kaya nang mag-isa.

Gumawa sila ng plano sa papel. Darating si Joy tuwing Biyernes ng gabi hanggang Linggo ng gabi, para may dalawang buong gabing tulog si Grace. Pumayag ang isang pinsan na malapit lang ang bahay na samahan si Mama dalawang hapon bawat linggo. Kumuha sila ng part-time caregiver para sa tatlong umaga. Kinailangan nilang pagkasyahin ang pera para dito, at naibalik nito kay Grace ang mga umaga niya.

Sinimulan ni Grace na bantayan ang maliliit na piraso ng pahinga. Dalawampung minuto sa labas pagkatapos ng tanghalian habang natutulog si Mama. Mabagal na lakad papunta sa bakery sa kanto. Isang hapon bawat linggo sa church, kung saan ipinagdarasal siya ng small group niya at may isang babae na nagsimulang magdala ng ulam para sa buong linggo.

Kinausap niya ang doktor ng mama niya tungkol sa pinakamahihirap na parte: paano ligtas na ilipat si Mama, aling exercise ang pinakamahalaga, at ano ang puwede na niyang bitawan. Tinanong din ng doktor kung kumusta ang tulog ni Grace, at iminungkahing magpatingin din siya sa sarili niyang doktor. Nagpatingin siya, at nalaman niyang tumaas na ang blood pressure niya.

Idinikit ni Grace sa pader sa itaas ng lamesa ng mga gamot ang Mateo 11:28-30. Binabasa niya ito tuwing mabigat ang gabi, at hinayaan niyang maging dasal ito para sa sarili niya, gaya ng para kay Mama.

Unti-unti pa ring gumagaling si Mama. May mabibigat na araw pa rin si Grace. Tumatawa na ulit sila ng mama niya, kasi hindi na siya tumatakbo nang ubos na bawat oras.

Kung may inaalagaan kang magulang, asawa o anak na may sakit, totoo ang pagod mo, at totoo rin ang pagmamahal mo. Walang nababawas sa pagmamahal mo kapag kailangan mong magpahinga. Tao ka rin, at mas tumatagal ang caregiver na nakakapagpahinga.

Ngayong linggo, humingi ng isang tiyak na bagay sa isang tiyak na tao: dalawang oras sa Sabado, isang ulam, isang gabing tulog. Madalas, gustong tumulong ng mga tao pero hindi nila alam kung paano. Tapos bantayan ang isang maliit na piraso ng pahinga araw-araw, kahit dalawampung minuto lang.

Kung halos araw-araw kang pagod nang ilang linggo, lagi mong nasisinghalan ang mga mahal mo, o manhid o walang pag-asa ang pakiramdam mo, kumausap ng doktor o counselor. Kailangan din ng alaga ng mga caregiver, at normal na susunod na hakbang ang paghingi nito.

Kung gusto mo ng masisimulan ngayon, libre ang HopeBegins. Piliin kung ano ang nararamdaman mo at bibigyan ka ng isang maliit na bagay na puwedeng subukan ngayon, mga calming tool para sa mabibigat na gabi, may magdarasal para sa'yo at sa pamilya mo, at e-coach na puwede mong i-message sa Messenger. May dagdag na tulong sa page tungkol sa burnout kapag ubos na ubos ka na.