Stress sa thesis: ang 2 a.m. breakdown ni Josh at ang nakatulong sa kanya

Fourth year civil engineering si Josh sa isang university sa Manila. Naka-bedspace siya malapit sa España kasama ang tatlo pang estudyante. May maliit na hardware store ang mga magulang niya sa Nueva Ecija, at siya ang unang nag-engineering sa pamilya.

Linggo-linggo, iisa ang message ng nanay niya: "Kumusta ang thesis, anak? Proud kami sa 'yo." Thumbs up lang ang reply niya. Hindi niya sinabi na gulo-gulo ang data ng group nila, dalawang beses nang ibinalik ng adviser ang chapter three nila, at limang linggo na lang bago ang defense.

Isang Martes, alas-dos ng madaling-araw, pagkatapos ng tatlong gabing tig-apat na oras lang ang tulog, nag-freeze ang laptop niya at ayaw nang bumukas ng file. May bumigay sa loob niya. Napaupo siya sa sahig ng banyo, nanginginig ang kamay, umiiyak nang halos hindi na makahinga. Isa lang ang nasa isip niya: babagsak ako, at masasayang lahat ng pinaghirapan nila.

Kumatok ang roommate niyang si Kiko. "Pre, okay ka lang?" Oo raw, sabi ni Josh. Hindi umalis si Kiko. Umupo siya sa labas ng pinto hanggang lumabas si Josh, inabutan siya ng isang basong tubig, at sinabing, "Kain muna tayo. Bukas pa 'yung lugawan sa kanto."

Hindi umalis si Kiko.

Sabay-sabay na bumabagsak ang lahat sa thesis year. Deadlines sa ibang subjects, groupmates na may kanya-kanyang problema, adviser na kulang sa oras, at defense na parang magdedesisyon ng buong future mo.

Para kay Josh, kalahati lang ng bigat ang mismong trabaho. Ang kalahati pa, kung ano ang ibig sabihin nito. Galing sa mga sako ng semento at kahon ng pako na tinitinda ng tatay niya ang bawat bayad sa tuition. Ang bumagsak ay parang pagbigo sa kanila, kaya itinago niya ang bawat masamang linggo at paulit-ulit na nag-"okay lang" hanggang wala nang okay na natira.

Nagbabayad din ang katawan niya: kulang sa tulog, sobra sa 3-in-1 na kape, laktaw na pagkain, walang pahinga. Pagkalipas ng ilang linggong ganoon, parang katapusan na ng mundo ang maliliit na problema. Ang nag-freeze na laptop ang naging huling patak.

Nandiyan pa ang feed niya. Nagpo-post ang ibang groups ng tapos na manuscript at milk tea pang-celebrate. Bawat post, parang patunay na huli na siya.

Akala rin niya, kahinaan ang humingi ng tulong. Mukhang kinakaya naman ng lahat. Pagkalipas ng ilang buwan, nalaman niyang ganoon din pala ang pakiramdam ng karamihan sa block nila, at itinatago rin nila iyon sa isa't isa.

Sa lugawan nang alas-tres ng madaling-araw, ikinuwento ni Josh ang lahat kay Kiko. Nakinig si Kiko, tapos tinulungan siyang hatiin ang susunod na limang linggo sa isang listahan sa paper napkin: ano ang due, sino ang gagawa, at ano ang puwedeng maghintay.

Kinabukasan, ginawa ni Josh ang isang bagay na isang buwan na niyang iniiwasan. Nag-email siya sa adviser niya, ipinaliwanag kung saan sila stuck, at humingi ng labinlimang minuto. Binigyan sila ng adviser ng tatlumpu, at sa loob ng sampu, nakita na nito ang problema sa data nila. "Sana nagtanong kayo agad," sabi nito.

Gumawa si Josh ng ilang rules para sa huling limang linggo. Tulog bago mag-ala-una, walang exception. Isang totoong kain sa isang araw, kasama ang ibang tao. Isang oras tuwing Linggo na walang thesis. Akala niya nasasayang ang oras. Gumanda pa nga ang trabaho niya dahil nakakapag-isip na siya nang maayos.

Binabantayan siya ni Kiko. Bandang hatinggabi, kakatok ito at isa lang ang tanong: "Tulog na?" Kadalasan, isinasara na ni Josh ang laptop.

Iminungkahi ni Kiko ang guidance office ng university, at pumunta si Josh kahit kinakabahan buong lakad. Tinulungan siya ng counselor sa panic na nararamdaman niya tuwing binubuksan ang file, at sa boses sa isip niya na nagsasabing isang mababang grade lang, failure na siya.

Tapos tumawag siya sa bahay. "Ma, mahirap pala. Baka ma-delay ako." Inihanda niya ang sarili. Natahimik sandali ang nanay niya, tapos sinabing, "Anak, mas mahalaga ka kaysa sa diploma. Uwi ka muna this weekend." Umuwi siya, natulog nang labindalawang oras, at kumain ng sinigang ng nanay niya. Sa hapunan noong Linggo, ipinagdasal siya ng tatay niya, bagay na hindi na niya narinig mula pagkabata.

Anak, mas mahalaga ka kaysa sa diploma.

Noong gabi bago ang defense, tinext siya ng nanay niya ng Mateo 6:34. Pumasa sila, may revisions.

Kung binabasa mo ito nang alas-dos ng madaling-araw habang bukas ang thesis sa kabilang tab, isara mo muna para ngayong gabi. Ang kayang ayusin ng utak na nakapagpahinga sa loob ng isang oras, buong gabing pinaglalabanan ng utak na pagod.

Mahalaga ang thesis mo, at mas mahalaga ka. Naaayos pa ang late na chapter. Ang katawang tatlong oras lang ang tulog, kailangan munang alagaan.

Bukas, isa lang ang gawin mo: sabihin sa isang tao kung gaano talaga kabigat. Roommate, classmate, adviser, o magulang mo. Gusto ng karamihan na tumulong. Wala lang silang ideya na kailangan mo pala.

Kung higit dalawang linggo ka nang walang pag-asa ang pakiramdam, hindi makatulog, o hindi na makasabay sa araw-araw, kausapin ang guidance counselor ng school mo o isang doktor. Normal na hakbang iyan, at nakakatulong ito.

Kung gusto mo ng masisimulan ngayon, libre ang HopeBegins. Piliin mo kung ano ang nararamdaman mo at may isang maliit na bagay kang masusubukan ngayong araw, mga calming tool para sa mga gabi ng exam, may magdarasal para sa iyo, at e-coach na puwede mong i-message sa Messenger. Kung ubos na ubos ka na, basahin ang Pagod na ako.