Si Ben ang nag-aayos ng makina ng lahat. Tapos may nagtanong kung kumusta siya.

Halos tatlumpung taon nang may maliit na talyer si Ben sa San Fernando, Pampanga. Jeep, tricycle, paminsan-minsan owner-type jeep na ayaw ibenta ng lolo ng kung sino. Basta may makina, masasabi ni Ben kung ano ang sira sa tunog pa lang.

Mekaniko rin ang tatay niya, at dalawang bagay ang itinuro nito sa kanya: paano pakinggan ang makina, at na hindi nagrereklamo ang lalaki. "Lalaki ka. Tiisin mo." Nang mamatay ang tatay niya, hindi umiyak si Ben sa lamay. Kinabukasan, balik trabaho na siya.

Nung isang taon, nagsimulang magkalamat ang lahat. Lumipat sa Canada ang panganay niya. Nagkaroon ng health scare ang asawa niyang si Tess. Humina ang negosyo nang may magbukas na mas malaking shop sa may kanto. Wala siyang ikinuwento kahit isa. Lalo lang siyang tumahimik, at lalong umikli ang pasensya niya sa lahat.

Lalo lang siyang tumahimik, at lalong umikli ang pasensya niya sa lahat.

Apat na oras na lang ang tulog niya kada gabi. Ang dalawang bote ng beer pagkatapos ng trabaho, naging apat. Isang hapon, nasigawan niya ang apprentice niya dahil sa nahulog na liyabe, tapos naupo siya sa likod ng shop, hawak ang ulo, hindi alam kung bakit galit na galit siya.

Ni minsan, hindi naisip ni Ben na, "Baka depressed ako." Hindi ginagamit ng mga lalaking tulad niya ang salitang yun. Akala niya pagod lang siya, o tumatanda na, o masyado lang sensitive ang pamilya niya.

Ganyan din lumaki ang maraming lalaking Pilipino. Ikaw ang haligi ng tahanan, at ang haligi, hindi bumabaluktot. Ang humingi ng tulong, parang pag-amin na hindi mo na kayang buhatin ang bubong.

Kaya lumalabas ang nararamdaman sa ibang paraan: galit, isa pang round ng inuman, mas mahabang oras sa trabaho, katahimikang pumupuno sa buong bahay. Sabi ni Tess kalaunan, parang estranghero ang kasama niya sa bahay noon.

Madalas, hinihintay ng mga lalaking nasa ganitong lugar na may masira muna. Malapit na doon si Ben.

Tuwing Biyernes ng gabi, dumadaan sa shop ang kaibigan ni Ben na si Rudy pagkasara. Uupo sila sa folding table sa harap, may isang platong sisig, at magkukuwentuhan tungkol sa basketball. Nung Biyernes na yun, hindi nagbukas ng usapang basketball si Rudy.

"Pare, okay ka lang ba talaga? Iba ka na these days." Sabi ni Ben, okay lang siya. Hindi tumigil si Rudy. "Kasi ako, hindi ako okay last year. Nagpatingin ako. Akala ko mahina ako pag ginawa ko yun, pero nakatulong."

"Pare, okay ka lang ba talaga? Iba ka na these days."

Dalawampung taon nang kilala ni Ben si Rudy, at ni minsan hindi niya narinig na nagsalita ito nang ganun. May lumuwag sa dibdib niya. Nagsimula siyang magkuwento, dahan-dahan muna. Tungkol sa anak niyang umalis. Tungkol kay Tess. Tungkol sa shop. Tungkol sa mga gabing gising siya, pakiramdam niya bigo siya sa nag-iisang trabahong meron siya.

Nakinig lang si Rudy. Nang maubos na ang mga salita ni Ben, sabi ni Rudy, "Buti sinabi mo, pare. Tutulungan kita."

Nung sumunod na linggo, sinamahan siya ni Rudy sa health center. Reklamo nang reklamo si Ben buong biyahe. Tinanong siya ng doktor tungkol sa tulog niya, sa pag-inom niya at sa mood niya, at hindi niya pinaramdam kay Ben na mahina siya dahil dun. Sabi ng doktor, mukhang higit pa sa pagod ang inilarawan niya. Ni-refer siya sa isang counselor at pinabawas ang beer, dahil pinapalala nito ang tulog niya.

Tatlong beses pumunta si Ben sa counselor bago siya nagsalita nang marami. Pagdating ng ikaapat, ang tatay na niya ang pinag-uusapan nila.

Sa bahay, may ginawa siyang mas mahirap. Umupo siya kasama si Tess at sinabing, "Pasensya na. Hindi ako okay nitong mga nakaraang buwan." Umiyak si Tess. Umiyak din siya, first time sa loob ng maraming taon. Tapos sabi ni Tess, "Salamat at sinabi mo," at parang gumaan ang buong bahay.

Nagsimula ulit siyang magdasal, maikli at tapat, tuwing umaga bago buksan ang shop. Nakadikit na ngayon ang Awit 46:1 sa toolbox, katabi ng kalendaryo.

Tuwing Biyernes, may sisig pa rin. Paminsan-minsan, si Ben na ang nagtatanong. "Pare, kumusta ka talaga?"

Kung lalaki ka at binabasa mo ito, baka may makita kang konting Ben sa sarili mo: ang mabilis na init ng ulo, ang dagdag na inom, ang mga gabing gising, ang pakiramdam na walang nakakakita sa hirap mo. Ang pagkukuwento tungkol dito ay isa sa pinakamatatag na bagay na magagawa mo para sa pamilya mo.

Magsimula sa isang tao. Kaibigan, asawa mo, kapatid, pastor. Puwede mong sabihin gaya ng sinabi ni Ben: "Hindi ako okay nitong mga nakaraang buwan." Isang pangungusap lang yan, at nagbubukas ito ng pinto.

Kung higit dalawang linggo ka nang mabigat ang loob, mainitin ang ulo o hindi makatulog, o mas umiinom ka para makaraos, kausapin ang doktor o counselor. Normal na next step yan, parang pagdadala ng truck sa talyer kapag may kakaibang tunog na.

Kung may lalaki sa buhay mo na inaalala mo, maging Rudy ka para sa kanya. Umupo, magtanong nang dalawang beses, at makinig.

Kung gusto mong magsimula sa pribadong paraan, libre ang HopeBegins. Piliin kung ano ang nararamdaman mo at may isang maliit na bagay kang puwedeng subukan ngayon, may calming tools, may magdadasal para sa iyo, at may e-coach kang puwedeng i-message sa Messenger. Kung parang kuwento mo ang kuwento ni Ben, magandang simula ang Depressed ako.