Walang gana sa lahat: paano bumalik ang kulay sa mga araw ni Migs

Freelance video editor si Migs sa Baguio. Dati, siya 'yung unang nagyayaya mag-ukay sa Session Road o mag-late-night games kasama ang barkada online. Noong Agosto, unti-unti siyang nawalan ng gana.

Una, sa pagkain. Isang pandesal sa umaga, kape, tapos wala na hanggang gabi. Sumunod, sa paglalaro. Binubuksan niya ang laptop, tinititigan ang game, tapos isinasara ulit. Kahit ang mga project niya, na dati enjoy na enjoy siya, parang pasan na lang.

Kahit ang paborito niyang adobo sa karinderya sa kanto, na dati dalawang order ang kinakain niya, hindi na niya maubos. Napansin ng tindera. "Diet ka, Migs?" Ngumiti lang siya.

Sa group chat, puro "seen" na lang siya. "Migs, sama ka mamaya?" "Pass muna, pre. Pagod." Pero buong araw naman siyang nakahiga lang, nakatitig sa kisame habang umuulan sa labas.

Isang Linggo, tumawag ang mama niya mula Pangasinan. "Anak, kumain ka na ba?" "Opo," sabi niya, kahit hindi pa. Pagbaba ng tawag, naisip niya, "Ano bang nangyayari sa'kin? Wala namang problema, pero wala na akong gana sa lahat."

Wala namang problema, pero wala na akong gana sa lahat.

Ang mahirap kay Migs, wala siyang maituro na dahilan. Walang breakup, walang namatay, may trabaho naman siya. Kaya pinapagalitan niya ang sarili niya: "Ang arte mo. Tamad ka lang." Lalo lang siyang bumibigat.

Ang hindi niya alam noon, puwedeng palatandaan ng depression ang matagal na kawalan ng gana sa mga bagay na dati mong gusto. Lalo na kung may kasama pang pagbabago sa tulog at pagkain, pagod na hindi nawawala, at hirap mag-focus. Totoong pakiramdam ito, at may tulong para dito.

Iba na rin ang tulog niya. Minsan alas-tres na siya nakakatulog, minsan naman labindalawang oras siyang tulog pero pagod pa rin paggising. Wala siyang lakas kahit maligo, at ang simpleng pagsagot sa email ng kliyente, parang bundok na.

Mag-isa rin siyang nakatira at sa bahay nagtatrabaho. Walang nakakakita sa kanya buong araw, kaya walang nakapansin. At dahil tahimik siya, akala ng barkada busy lang siya sa mga project.

Lumipas ang tatlong linggo, tapos lima. Doon na siya kinabahan.

Ang unang hakbang ay isang text kay Kevin, ang pinakamatagal niyang kaibigan: "Pre, parang may mali sa'kin. Ilang linggo na akong walang gana sa lahat." Walang sermon si Kevin. Pumunta siya kinabukasan na may dalang lugaw, at umupo lang sila sa terrace habang may hamog pa.

Si Kevin din ang nagsabi, "Pa-check ka kaya, pre? Baka higit pa 'to sa pagod." Nahiya si Migs, pero pumayag siya. Nagpa-appointment siya sa isang doktor. Tinanong siya tungkol sa tulog, sa pagkain, at kung gaano na katagal. Ni-refer siya sa isang psychiatrist, at nagsimula siya ng treatment at counseling.

Unti-unti ang ginhawa. Pagkalipas ng ilang linggo, napansin niyang mas madali nang bumangon. Bumalik ang lasa ng kape. Natawa siya sa isang meme sa group chat, at nagulat siya sa sarili niya.

Habang hinihintay niyang umepekto ang treatment, maliliit na bagay ang ginawa niya. Isang lakad bawat umaga, kahit sampung minuto lang, sa daan na may pine trees malapit sa bahay. Isang tunay na pagkain bawat araw, kahit simple. Isang mensahe sa group chat, kahit emoji lang.

Tuwing Sabado, nagme-message si Kevin: "Lakad tayo?" Minsan oo, minsan hindi. Tuloy pa rin ang yaya ni Kevin bawat linggo, at doon naramdaman ni Migs na may naghihintay sa kanya.

Nagdasal din siya, kahit maikli. Minsan ang buong dasal niya ay, "Lord, wala akong gana. Samahan Mo ako." Binasa niya ang Awit 42:11, kung saan kinakausap ng sumulat ang sarili niyang kaluluwa. Doon niya naramdaman na kilala ng Diyos ang ganitong klaseng bigat.

Lord, wala akong gana. Samahan Mo ako.

Nagpaalam din siya sa dalawang kliyente na kailangan niya ng mas mahabang deadline. Pumayag silang pareho, at isa pa sa kanila ang nag-message ulit makalipas ang isang linggo para mangumusta.

Kung ikaw 'to ngayon, nakahiga, walang gana kahit sa paborito mong pagkain o laro, totoo ang nararamdaman mo kahit wala kang maituro na dahilan. May tulong para dito, at puwede kang magsimula sa maliit.

Ngayong araw, pumili ng isa: lumabas nang sampung minuto, kumain ng isang tunay na pagkain, o mag-text sa isang tao ng totoong nararamdaman mo. At kung may kaibigan kang tahimik nitong mga nakaraang linggo, i-text mo rin siya. Minsan, isang "Kumusta ka talaga?" ang kailangan para makapagsalita ang isang tao.

Kung dalawang linggo na o higit pa na ganito, o nahihirapan ka na sa trabaho, sa pag-aaral o sa pag-aalaga sa sarili mo, kumausap ng doktor o counselor. Normal na susunod na hakbang ito, at gumagana ang tulong.

Kung naiisip mong tapusin ang buhay mo, tumawag sa NCMH Crisis Hotline, 24/7: 1553 o 0917 899 8727. Kung nasa panganib ka ngayon, tumawag sa 911.

Kung gusto mo ng masisimulan ngayon, libre ang HopeBegins. Piliin kung ano ang nararamdaman mo at bibigyan ka ng isang maliit na bagay na puwedeng subukan ngayon, mga calming tool, may magdarasal para sa'yo, at e-coach na puwede mong i-message sa Messenger. Basahin din ang Depressed ako para sa mga susunod na hakbang.